کۆرپوسەکا دەقان یا پتر ژ ١.٢٨ ملیۆن پەیڤان، دگەل ئامرازەکێ پێش-ئامادەکرنێ یێ تایبەت، دبنە بنگەه بۆ پرۆسەکرنا زمانی سروشتی و زیرەکیا دەستکرد — ب کارتێکرنەکا مەزن بۆ زاراڤێ بادینی.
سەنتەرێ سیمانتیک وێب (وێبا واتەیی) یا زانکۆیا زاخۆ ڤەکۆلینەکا گرنگ د گۆڤارا Data in Brief دا بەلاڤ کر، کو گۆڤارەکا نێڤدەولەتی یا هەڤپشکدارکری یە یا دەزگەها ئێلسیڤیر، ئێک ژ مەزنترین دەزگەهێن وەشانا زانستی یێن جیهانێ. ئەڤ ڤەکۆلینە ب ناڤ «داسنیا: کۆرپوسەک و بۆریا پێش-ئامادەکرنێ بۆ زاراڤێ کوردیا بادینی» یە، و ئێکەم کۆرپوسا دەقێن کوردیا بادینی یا ب ڤەکری بەردەست پێشکێش دکەت — پتر ژ ١.٢٨ ملیۆن پەیڤان د ٨٧٬٥٤٥ رستان و ١٠٧ دۆکومێنتان دا، کو نەه جۆرێن نڤیسینێ ژ ئەدەب و دیرۆکێ هەتا هەڤال و نڤیسینا ئەکادیمی دگرن.
ئەوا ڤێ بەلاڤکرنێ جودا دکەت ئەو یە کو کۆرپوس ب تنێ نایێت، بەلکو دگەل ئامرازەکێ تەمام یێ پێش-ئامادەکرنێ یێ تایبەت بۆ بادینی دهێت — کو دشێت ئەو کێشەیێن رێنڤیسینێ و کۆدکرنا یونیکۆدێ چارەسەر بکەت یێن کو ئامرازێن گشتی یێن عەرەبی، فارسی و سۆرانی ناشێن. هەردوو ڤەکری و بێ بەرامبەرن بۆ هەمییان، و ڤەکۆلەر، پەرەپێدەر و سازییان ل سەرانسەرێ جیهانێ گەهاندنە وان سەرچاوان بۆ ئاڤاکرن و بەهێزکرنا تەکنەلۆژیا زمانێ کوردی.
گرنگیا ڤی کاری کوورتر ژ کۆرپوسی بخۆ یە؛ چونکی ئەو دبیتە بنگەه بۆ پرۆسەکرنا زمانێ کوردی (NLP) — ئەو چینا سەرەکی یا کو زیرەکیا دەستکرد بۆ زمانێ کوردی ل سەر تێت ئاڤاکرن. ئەڤ کارە هەردوو زاراڤێن سۆرانی و بادینی خزمەت دکەت، و بۆ کوردیا بادینی ب تایبەتی، کو هەتا نوکە ب رەنگەکێ دیجیتاڵی کێم ئامادە بوو، دبیتە خودان کارتێکرنەکا مەزن. ژ ئامرازێن پارچەکرنێ (tokenizers) و دیارکرنا جۆرێن پەیڤان (POS) هەتا مۆدێلێن زمانی یێن مەزن و سیستەمێن زیرەکیا دەستکرد، نوکە دشێت نەوەیا نوی یا ئامرازێن زمانێ کوردی ل سەر سەرچاوێن ڤەکری و دووبارە-بەرهەمکرنبار بێتە ئاڤاکرن.
ئەڤ بەلاڤکرنە دوماهیک دەستکەفتە د پرۆژەیەکا ڤەکۆلینێ یا بەردەوام کو ل ساڵا ٢٠٢٠ دەستپێکر بۆ تێکەلکرنا زمانێ کوردی — هەردوو زاراڤێن سۆرانی و بادینی ب رێنڤیسا عەرەبی (فارسی-عەرەبی) — د تەکنەلۆژیا نوی دا. د چەند ساڵێن بۆرین دا ڤێ پرۆژێ زنجیرەیەک ژ ڤەکۆلینێن هەڤپشکدارکری بەرهەم ئینان، و ئەڤ ڤەکۆلینا د Data in Brief دا دوماهیک قۆناغا وێ یە.
تاقیگەها وێبا واتەیی د بن رێڤەبەریا گشتی یا سەنتەرێن  ڤەکۆلینێن زانستی یا زانکۆیا زاخۆ دا کار دکەت.
گەهشتن ب ڤەکۆلین و سەرچاوان:
• ڤەکۆلین: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352340926006761
• کۆرپوس و ئامراز (Zenodo): https://doi.org/10.5281/zenodo.20729060
• تاقیگەها وێبا واتەیی: https://swlab.uoz.edu.krd/
• رێڤەبەریا گشتی یا ڤەکۆلینێن زانستی: https://web.uoz.edu.krd/centers/dsrc/